Chotipat’s

หลังจากที่ไม่ได้อัพเดท Blog เป็นเวลานาน จริงๆที่ผ่านมามีเรื่องหลายเรื่องจะเขียน แต่ยังขาดข้อมูลประกอบเลยต้องเว้นไปก่อน บังเอิญเมื่อวานได้อ่านบทความของหนุ่มเมืองจันท์ในหนังสือมติชนสุดสัปดาห์ฉบับวันที่ 23-29 พฤษภาคม 2551 หน้าที่ 24 ในชื่อเรื่องว่า “เครื่องแบบ” เลยทำให้ผมนึกอยากเขียนบทความนี้ลงใน Blog ขึ้นมาทันที เนื่องจากเป็นสิ่งที่ได้เคยคิดในเรื่องนี้มาเป็นระยะๆแล้ว และจะได้มีโอกาสที่จะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นนี้กับทุกๆคนครับ

เนื่องจากบทความของหนุ่มเมืองจันท์ค่อนข้างยาว ผมจึงขอคัดเฉพาะข้อความที่สำคัญมาเท่านั้น บทความเรื่อง “เครื่องแบบ” นั้นเริ่มต้นจากประเด็นการรีแบรนด์จาก TelecomAsia เป็น True

ศุภชัย เจียรวนนท์ จึงตัดสินใจเปลี่ยนแปลงองค์กรครั้งใหญ่ กำจัดอุปสรรคแห่งความคิดสร้างสรรค์ในเชิงสัญลักษณ์ ไม่ว่าจะเป็นผนังกั้นระหว่างฝ่าย หรือ เน็คไท ที่ทำให้ความคิดสร้างสรรค์อุดตันอยู่ที่ลำคอ รวมถึงเครื่องแต่งกาย ที่เปิดให้พนักงานแต่งตัวได้ตามสบาย เสื้อยืดได้ กางเกงยีนส์ได้ สร้างสิ่งแวดล้อมให้เอื้ออำนวยเพื่อให้ความคิดสร้างสรรค์เปล่งประกายออกมา จนวันนี้ “ทรู” ได้กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของความทันสมัยไปแล้ว

ในขณะที่โลกแห่งการทำงานกำลังเปลี่ยนวิธีคิดเรื่อง “เครื่องแต่งกาย” เขาค้นพบแล้วว่า “เครื่องแต่งกาย” เป็นหนึ่งใน “กรอบ” ที่ทำให้ ความคิดสร้างสรรค์ไม่เจริญเติบโต นั่นคือโลกแห่งชีวิตจริงหลังผ่านรั้วมหาวิทยาลัย แต่ในโลกในมหาวิทยาลัย ไม่น่าเชื่อว่ามหาวิทยาลัยเกือบทุกแห่งกำลังหมุนทวนเข็มนาฬึกา หยิบยกเรื่อง “เครื่องแบบนิสิตนักศึกษา” มาเป็นเรื่องใหญ่

คิดดูสิครับว่า นักศึกษาที่เรียนปีที่ 1 เขาอายุ 18 ปีแล้ว รัฐธรรมนูญให้เขามีสิทธิลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง เป็นการแสดงความเชื่อมั่นว่า คนอายุเท่านี้มีวุฒิภาวะพอที่จะเลือกคนมาบริหารประเทศชาติซึ่งถือเป็นเรื่องที่ใหญ่มาก แต่ไม่น่าเชื่อว่าผู้บริหารมหาวิทยาลัยกลับตัดสินคนกลุ่มนี้ไม่มีวุฒิภาวะในการแต่งตัว ไม่รู้ว่าควรจะแต่งกายอย่างไรไปเรียน ก็เลยออกระเบียบมหาวิทยาลับมาบังคับ

มหาวิทยาลัยต้องทำให้นักศึกษารู้จักการตั้งคำถาม และแสวงหาคำตอบ ความคิดสร้างสรรค์เริ่มต้นจากจุดนี้ครับ การบังคับให้ทำตาม ไม่ก่อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ได้เลย ไม่ใช่ตั้งคำถามเฉพาะแค่ในห้องเรียน แต่ต้องตั้งคำถามในเรื่องใหญ่ๆ อย่างโลกและชีวิต หรือตั้งคำถามเล็กๆเรื่องเครื่องแต่งกาย แทนที่จะแก้ปัญหาด้วยการบังคับ ทำไมมหาวิทยาลัยไม่คิดนำเรื่องเครื่องแต่งกายมาเป็นยั่วให้แย้งบ้าง ให้นักศึกษารู้จักตั้งคำถามและหาคำตอบ ในขีวิตจริง เรื่องสำคัญที่สุดของเราไม่ใช่ “ความรู้” ในสมอง แต่เป็นเรื่อง “ดุลยพินิจ” เว้นในสิ่งที่ควรเว้น ประพฤติในสิ่งที่ควรประพฤติ เรื่องอะไรที่ควรเว้น เรื่องอะไรที่ควรทำ ไม่มีใครบอกได้ ต้องใช้ดุลยพินิจเอง

ในความคิดผม เรื่องเครื่องแต่งกายนักศึกษา ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวนักศึกษา แต่อยู่ที่ “อาจารย์” ตราบใดก็ตามที่ “อาจารย์” ยังติดกรอบความคิดเดิมๆ เชื่อว่า “ห้องเรียน” และ “มหาวิทยาลัย” ว่าเป็น “สิ่งศักดิ์สิทธิ์” และ “เครื่องแต่งกาย” เป็นสัญลักษณ์แสดงความเคารพต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ปัญหาเรื่องนี้ก็จะยังคงอยู่ ไม่เปลี่ยนแปลง

องค์กรธุกิจหลายแห่งที่เคยมีความเชื่อแบบเดียวกับมหาวิทยาลัย เห็นสถานที่ทำงานเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ควรบูชาด้วยเครื่องแต่งกาย วันนี้เขาค้นพบแล้วว่าทุกสิ่งทุกอย่างเกี่ยวพันกัน ผมเชื่อว่าถ้าผู้บริหารไม่สามารถทำลายกรอบความคิดเก่าๆ และพยายาม “มองข้าม” สิ่งเล็กๆ เขาจะไม่สามารถก้าวไปสู่เป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ได้เลย

ไม่ทราบว่าผู้อ่านคิดเห็นกันอย่างไรบ้างครับ โดยส่วนตัวผมเห็นด้วยกับหนุ่มเมืองจันท์ในหลายๆประเด็น และผมก็เชื่อว่าการแต่งกายนอกกรอบกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน น่าจะช่วยเอื้อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ได้จริง และมหาวิทยาลัยเองก็ไม่ควรไปออกระเบียบเรื่องเครืองแบบที่เคร่งครัดเกินไปจนไม่สามารถปฏิบัติได้ แต่ควรที่จะไปเคร่งครัดที่เรื่องอื่นๆแทนเช่นวินัยการของเป็นนักศึกษาที่ดีเช่น การส่งการบ้านที่ตรงเวลา การมาเข้าเรียนตรงเวลา การไม่ทุจริตในการสอบ หรือแม้แต่การไม่ลอกการบ้าน เช่นการใช้ google ไปหาคำตอบหรือลอกคำตอบจาก Internet มาส่งรายงาน ซึ่งผมมองว่าเป็นสิ่งที่มหาวิทยาลัยไม่ควรจะละเลย และในความเป็นจริงกลับให้ความสำคัญกับเรื่องนี้น้อยมากๆ เมื่อเทียบกับเรื่องระเบียบเครื่องแบบนักศึกษา

มหาวิทยาลัยน่าจะเอาเวลาไปเคร่งครัด และส่งเสริมให้นักศึกษามีคุณสมบัติของการเป็นนักศึกษาที่มีเกียรติ และมีศักดิ์ศรีของความเป็นคนและความเป็นนักศึกษา (Student Honor Code) มากกว่าเรื่องเครื่องแต่งกาย

แล้วที่ผ่านมาคณะฯหรือสถาบันฯไปเคร่งครัดกับเครื่องแบบนักศึกษามากไปหรือเปล่า แนวโน้มระเบียบการแต่งกายของนักศึกษาในอนาคตอันใกล้นี้จะเป็นอย่างไร รวมถึงที่มาและเหตุผลของระเบียบเหล่านั้นว่าเป็นมาอย่างไร (ผมไม่ได้เป็นผู้ออกระเบียบเหล่านั้นโดยตรง แต่ในฐานะอาจารย์และผ่านการเป็นผู้บริหารคณะฯมาเป็นระยะเวลานึง จึงพอจะทราบถึงเหตุผลและที่มาของระเบียบเหล่านี้บ้าง) ซึ่งผมจะเขียนต่อในตอนหน้า (ตอนที่ 2) รวมถึงผมจะแสดงความเห็นอื่นๆส่วนตัวในรายละเอียดเพิ่มเติม ในประเด็นที่หนุ่มเมืองจันท์เขียนไว้ด้วยครับ

ปล. โปรดเข้าใจว่าบทความนี้หรือใน Blog นี้เป็นความเห็นส่วนตัวของผมเพียงผู้เดียว ไม่ได้เกี่ยวข้องกับคณะฯหรือสถาบันฯหรือมหาวิทยาลัยแต่อย่างใดทั้งสิ้น